Süperego Ne Zaman Başlar ?

Beyza

Global Mod
Global Mod
Süperego Ne Zaman Başlar?

Süperego, Freud’un psikolojik gelişim teorisinde yer alan, bireyin içsel değerleri, toplumsal kurallar ve ahlaki inançları temsil eden bir yapıdır. İnsan davranışını şekillendiren bu yapının ne zaman başladığı ve nasıl geliştiği, psikoloji ve psikanaliz dünyasında önemli bir tartışma konusudur. Süperegonun doğuşu ve gelişimi, kişinin bireysel deneyimlerinden çok, çevresel etmenler ve toplumsal normlara bağlıdır. Bu yazıda süperegonun ne zaman başladığı sorusunu mercek altına alacak, bu konuyu farklı açılardan ele alacağız.

Süperego Nedir?

Süperego, Freud’un id, ego ve süperego kavramlarıyla tanımladığı kişiliğin üç temel yapısından biridir. Bu yapının temel işlevi, bireyin ahlaki ve etik yönden doğru olanı yapmasını sağlamak, bireyi içsel bir denetimle yönlendirmektir. Ego, kişinin gerçeklik ilkesine göre hareket ederken, süperego daha çok ahlaki ilkelere, toplumun değer yargılarına ve normlara dayanır. Süperego, bireyin kendisini toplum içinde kabul edilebilir bir şekilde var etmesine yardımcı olur.

Süperego Ne Zaman Başlar?

Süperegonun başlangıcı, Freud’un teorisine göre erken çocukluk dönemine dayanır. Ancak bu dönemde süperego, henüz olgunlaşmamış, tamamen şekillenmemiştir. Freud, süperegonun gelişmesinin genellikle üç yaş civarına kadar başladığını belirtir. Bu dönemde çocuk, anne ve babasının ahlaki değerlerini, toplumsal kuralları öğrenmeye başlar. İnsanın süperegosu, büyük ölçüde çevresinden aldığı bu toplumsal değerlerle şekillenir.

Çocuklar ilk başta anne ve babalarının figürlerinden ve onların ona söylediklerinden "doğru" ya da "yanlış" algıları edinirler. Ancak zamanla, birey bu değerleri içselleştirmeye başlar ve bunları sadece çevreye uymak için değil, içsel bir doğru-yanlış duygusuyla uygulamaya başlar.

Süperegonun Gelişim Süreci Nasıl İlerler?

Çocuk, ilk başta annesinin ve babasının etkisiyle moral değerleri öğrenir ve bu değerler süperego yapısının temelini oluşturur. Süperego, bir anlamda çocuğun "içsel denetçisidir". Çocuk büyüdükçe, toplumun ve kültürün etkisiyle daha geniş bir ahlaki yelpazede kararlar almaya başlar. Süperegonun gelişiminde, okul ve arkadaş çevresi, medya, din gibi faktörler de önemli bir yer tutar. Kişi, çevresinin normlarını, inançlarını ve değerlerini içselleştirerek süperegosunun yapısını oluşturur.

Süperego, Ego ve İd Arasındaki İlişki Nasıldır?

Freud, kişiliğin üç ana yapısından bahsederken (id, ego, süperego), bu yapıların birbirleriyle nasıl etkileşime girdiğini de açıklamıştır. İd, insanın doğuştan sahip olduğu, tamamen dürtülerle hareket eden bir yapıdır. Ego ise, bireyin gerçeklik ilkesine dayanarak, bu dürtülerle toplumun ve çevresinin kabul edebileceği şekilde başa çıkmaya çalışır. Süperego ise, toplumsal değerleri ve ahlaki kuralları temsil eder ve ego ile sürekli bir çatışma halinde olabilir.

Süperegonun görevlerinden biri, id’in dürtülerini bastırmak, ego’ya da doğru olanı yapması için yol göstermektir. Yani, süperego, ego’nun kontrolünü ve denetimini sağlar. Kısacası, süperego bireyin "doğru" ve "yanlış" anlayışını şekillendiren bir yapıdır ve ego ile sürekli olarak bir denge kurar.

Süperego Gelişimi Çevresel Faktörlerle Nasıl İlişkilidir?

Süperegonun gelişiminde bireyin çevresi son derece belirleyicidir. Özellikle çocukluk döneminde aile üyelerinin değerleri, dini inançlar, toplum normları ve kültürel beklentiler, süperego yapısının şekillenmesinde büyük rol oynar. Aile, çocuğa sosyal normları öğretirken, toplumsal değerleri içselleştirmesine yardımcı olur. Ayrıca, toplumdaki doğru-yanlış anlayışı, bireyin süperego yapısının gelişimine etki eder.

Bunun yanı sıra, bir çocuğun etrafındaki sosyal çevre de süperegonun gelişimine etki eder. Okulda öğrenilen davranışlar, arkadaş çevresinin değerleri, medya ve kültürel öğeler de süperego gelişimini etkileyebilir. Örneğin, bir çocuk çok katı bir ailede büyürse, süperegosu genellikle bu katı ahlaki normlara dayanır. Diğer taraftan, daha serbest bir ailede büyüyen bir çocuk daha farklı ahlaki değerler edinebilir.

Süperego ve Psikolojik Sağlık Arasındaki İlişki Nasıldır?

Süperegonun gelişimi, bireyin psikolojik sağlığı üzerinde önemli etkiler yaratabilir. Süperegonun çok baskın olduğu bir kişi, aşırı suçluluk duyguları, mükemmeliyetçilik ve aşırı vicdan azabıyla boğuşabilir. Örneğin, sürekli olarak "doğru"yu yapma çabası, kişiyi strese sokabilir ve toplumla uyumlu olmak adına, kendi ihtiyaçlarını göz ardı etmesine yol açabilir. Öte yandan, süperegonun zayıf olduğu bir kişi, toplumsal normlara uymayabilir, ahlaki ve etik değerlere saygı duymayabilir.

Süperego, genellikle bireyin "içsel denetim mekanizması" olarak kabul edilir. Bu mekanizma güçlü olduğunda, kişi ahlaki değerleri dikkate alarak sağlıklı bir yaşam sürer. Zayıf bir süperego ise, kişiyi toplumsal normlardan uzaklaştırabilir ve ahlaki sorunlar yaşamasına neden olabilir.

Süperegonun Gelişimi Farklı Yaş Gruplarında Nasıl Değişir?

Süperegonun gelişimi, çocukluk yıllarında temellenmiş olsa da, ergenlik ve yetişkinlik döneminde de devam eder. Ergenlik döneminde, birey toplumsal normları sorgulamaya başlar ve kendini toplumdan ayıran kimlik arayışına girer. Bu dönemde, süperego daha fazla dışsal faktörlere (arkadaş grupları, popüler kültür, medya vs.) duyarlı hale gelir. Yetişkinlikte ise, süperegonun yapısı daha olgunlaşmış ve daha içselleştirilmiş bir hale gelir. Birey, ahlaki değerleri artık sadece dışsal bir baskı olarak değil, kendi içsel bir yönlendirmesi olarak uygular.

Sonuç Olarak Süperego Ne Zaman Başlar?

Süperego, bir çocuğun erken çocukluk döneminde, genellikle 3 yaş civarında oluşmaya başlar. Ancak süperegonun tam anlamıyla gelişmesi, çevresel faktörlere, aile yapısına ve toplumsal koşullara bağlı olarak farklılık gösterebilir. Toplumdan alınan değerler ve kişisel deneyimler, bireyin süperegosunun yapısını zaman içinde şekillendirir. Süperegonun gelişimi, kişinin ahlaki anlayışının temellerini atarak, bireyin sosyal normlarla uyumlu bir şekilde hareket etmesine olanak tanır.